„`html
Kaplica na Cmentarzu Kozanowskim we Wrocławiu
Kaplica na Cmentarzu Kozanowskim to niegdyś ważny element architektury cmentarnej Wrocławia, który dziś już nie istnieje. Znajdowała się w centralnej części tego komunalnego cmentarza, usytuowanego między ulicami Pilczycką a Lotniczą. Jej rozbiórka miała miejsce około 1967 roku, co oznaczało koniec pewnego etapu w historii tego miejsca. W artykule przyjrzymy się bliżej historii cmentarza, architekturze kaplicy oraz jej znaczeniu w kontekście modernizmu we Wrocławiu.
Historia Cmentarza Kozanowskiego
Cmentarz Kozanowski, znany również pod niemiecką nazwą Coseler Friedhof, został otwarty w 1904 roku. Zlokalizowany był na terenach między dzisiejszymi ulicami Pałucką i Pilczycką. Już dwa lata po jego otwarciu, w 1906 roku, powstała pierwsza kaplica pogrzebowa. Cmentarz z biegiem lat zyskiwał na znaczeniu i powierzchni; w 1919 roku dodano do niego nowe pole o powierzchni około 11 hektarów, które następnie zostało jeszcze powiększone w 1933 roku.
W latach trzydziestych XX wieku podjęto decyzję o budowie drugiej kaplicy pogrzebowej, aby ułatwić organizację ceremonii pogrzebowych. Projekt tej nowej kaplicy opracował Richard Konwiarz, architekt miejski oraz dyrektor wydziału zajmującego się cmentarzami we Wrocławiu. Nowa kaplica została ukończona i oddana do użytku w styczniu 1934 roku. Służyła mieszkańcom Wrocławia aż do zakończenia II wojny światowej w 1945 roku.
Po wojnie cmentarz przez krótki czas pełnił funkcję komunalną, jednak jego użytkowanie ograniczono do 1950 roku. Później zdecydowano o jego likwidacji, co skutkowało tym, że kaplica stała się zbędna i ostatecznie została rozebrana około 1967 roku. Na miejscu cmentarza powstał Park Zachodni, co symbolizowało zmiany zachodzące w przestrzeni miejskiej Wrocławia.
Architektura kaplicy
Kaplica na Cmentarzu Kozanowskim wyróżniała się swoją architekturą, która łączyła cechy modernizmu z elementami historyzującymi. Jej bryła oparta była na prostokątnym planie o wymiarach 8 na 10 metrów i była przykryta płaskim stropem drewnianym. Oświetlenie wnętrza zapewniały duże prostokątne okna z kwadratowymi podziałami, co nadawało budowli nowoczesny charakter.
Kaplica miała wysokość wynoszącą 6,5 metra. Od frontu znajdowała się stylizowana część zwana westwerkiem, wyposażona w dwie pseudowieżyczki, gdzie umieszczono dzwony uruchamiane elektrycznie. Główne wejście znajdowało się na ścianie północnej i prowadziło przez przedsionek ujęty przez kolumnadę rozstawioną wachlarzowo na czterech stopniach schodów.
Od strony południowej przylegała do budynku niższa część z osobnym wejściem, która zawierała dodatkową mniejszą kaplicę oraz pomieszczenia dla duchownego i inne zaplecze gospodarcze oraz sanitariaty. Ściany kaplicy pokryte były białym tynkiem, co nadawało jej elegancki wygląd.
Wnętrze kaplicy
Wnętrze kaplicy było starannie zaprojektowane, aby spełniać funkcje sakralne i praktyczne związane z ceremoniałem pogrzebowym. Nad ołtarzem umieszczono mosiężny krucyfiks autorstwa
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).