Gwiazdozbiór Mikroskopu – tajemniczy fragment nieba
Gwiazdozbiór Mikroskopu, znany również pod łacińską nazwą Microscopium, to mało wyraźna konstelacja znajdująca się na południowej półkuli. Została wprowadzona do astronomii przez francuskiego uczonego, Nicolas-Louis de Lacaille’a, który w latach 1752–1763 zajmował się badaniem nieba nad Przylądkiem Dobrej Nadziei. Mimo że Mikroskop jest jednym z mniej znanych gwiazdozbiorów, jego historia i struktura mają swoje unikalne cechy, które zasługują na uwagę.
Historia powstania gwiazdozbioru
Mikroskop zadebiutował na mapach nieba w 1756 roku, kiedy to de Lacaille zebrał słabo świecące gwiazdy w jedną konstelację. Inspirował się przy tym wynalazkiem mikroskopu optycznego, który zrewolucjonizował naukę o mikroskalowych obiektach. Historia tego gwiazdozbioru jest dość ciekawa; aby stworzyć Mikroskop, Lacaille musiał „pożyczyć” kilka gwiazd z sąsiedniej konstelacji Ryby Południowej. Takie działania były wówczas dość powszechne, a ich celem było ułatwienie identyfikacji i zapamiętania poszczególnych elementów nocnego nieba.
W kolejnych latach Mikroskop znalazł się także w dziele „Uranographia” Johanna Bodego, opublikowanym w 1801 roku. Pomimo tego, że konstelacja ta była nowym tworem na niebie, nie miała żadnych mitologicznych opowieści związanych ze starożytnością ani legendy, co czyni ją wyjątkową w porównaniu z innymi grupami gwiazd o długiej historii.
Charakterystyka gwiazd Mikroskopu
Mikroskop zajmuje miejsce pomiędzy Strzelcem a Rybą Południową i charakteryzuje się słabymi gwiazdami. Jego główne składniki układają się w formę odwróconej litery „L”, co sprawia, że wizualnie nie przypominają typowego mikroskopu. W rzeczywistości liczba dostrzegalnych gołym okiem gwiazd wynosi około dwudziestu, co czyni go 66. najciemniejszym gwiazdozbiorem na niebie.
Najjaśniejsze gwiazdy
Najjaśniejszą gwiazdą konstelacji jest Gamma Microscopii (γ Mic), która została pożyczona przez Lacaille’a z Ryby Południowej. Jest to żółty olbrzym typu G6, mający masę około 2,5 razy większą niż Słońce oraz świecący 64 razy jaśniej od niego. Obecnie gamma znajduje się na etapie końca swojego życia i przekształca hel w procesie syntezy jądrowej. Co ciekawe, gamma oddala się od Słońca z prędkością 15 km/s, co sugeruje bliski kontakt sprzed milionów lat.
Kolejną istotną gwiazdą jest Epsilon Microscopii (ε Mic), będąca białym karłem. Znajduje się również Theta1 Microscopii (θ1 Mic), której drugi składnik jest częścią podwójnego układu składającego się z dwóch gwiazd o jasnościach 6,4 i 7,0 magnitudo. Alfa Mikroskopu to interesujący przykład optycznego układu podwójnego – żółta gwiazda piątej wielkości ma bliskiego towarzysza, co można zauważyć nawet przez teleskop o średnicy 15 centymetrów.
Interesujące obiekty wewnętrzne
Wśród słabszych gwiazd warto zwrócić uwagę na AX Microscopii, znaną także jako Lacaille 8760. Jest to czerwony karzeł oddalony od Słoń
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).